Szaul Icchok Stupnicki

Dziennikarz, publicysta, pisarz, ideolog Fołks-Partaj
30.11.-0001 30.11.-0001 Bielsk Podlaski

Biografia

Szaul Icchok Stupnicki urodził się w 1876 roku w Bielsku Podlaskim. W młodości uczęszczał do chederu w rodzinnym mieście, a następnie do jesziw w Łomży i Ejszyszkach. W 1895 roku podjął studia w Seminarium Rabinackim w Pradze, ale wkrótce je porzucił, aby zająć się samodzielną świecką edukacją.

W 1896 roku zadebiutował artykułem w hebrajskojęzycznym piśmie „Ha-Melic”. W 1897 roku zamieszkał w Heidelbergu, gdzie uczył się u profesora Hermanna Schapiry i związał z żydowskim środowiskiem literackim. Po śmierci Schapiry w 1898 roku przeniósł się do Berna, gdzie studiował filologię i historię. W Szwajcarii zaangażował się w ruch syjonistyczny, współtworząc Akademicki Związek Syjonistów, a od 1903 roku pełnił funkcję sekretarza w Biurze Żydowskiej Szkoły Wyższej w Genewie, kierowanym przez Chaima Weizmana.

W 1905 roku brał udział w VII Światowym Kongresie Syjonistycznym, gdzie dołączył do frakcji terytorialistów. Następnie przeniósł się do Mińska, współpracując z Poalej Syjon i gazetą „Di Jidisze Wirklechkejt”. Od 1906 roku mieszkał w Warszawie, pracując w Biurze Emigracyjnym Światowej Organizacji Terytorialistycznej. W latach 1908-1916 współpracował z gazetą „Hajnt”, jednak zerwał z nią w geście protestu przeciwko ugodzie Żydów z polskimi komitetami wyborczymi. W tym czasie odszedł od syjonizmu i dołączył do Fołks-Partaj, stając się jednym z jej głównych ideologów.

W latach 1916-1918 był redaktorem „Dos Fołk”, a w 1917 roku wydał swoją pierwszą książkę o filozofii Spinozy oraz współtworzył słownik encyklopedyczny języka jidysz. Na początku 1918 roku przeniósł się do Lublina, gdzie objął funkcję kierownika literackiego nowej gazety „Lubliner Tugblat”. Przez osiem lat był jej głównym publicystą, używając także pseudonimów „Ch. Edin” i „A Frender”. W 1919 roku został na krótko uwięziony na zamku lubelskim po publikacji artykułu Izraela Zangwilla. W 1924 roku lubelski rabinat nałożył na niego i gazetę klątwę za krytykę prawa dotyczącego agun, ale klątwa została wkrótce zdjęta przez rabina Elijahu Klaczkina.

W 1922 roku na kilka miesięcy redagował konkurencyjny „Lubliner Najes”, prowadząc kampanię profołkistowską w wyborach parlamentarnych, po czym wrócił do „Lubliner Tugblat”. W marcu 1926 roku wyjechał do Rygi, gdzie redagował „Frimorgen”, ale po kilku miesiącach wrócił do Polski i zamieszkał w Warszawie. W 1928 roku wznowił współpracę z „Lubliner Tugblat”, trwającą do 1939 roku. W 1931 roku został wybrany do Rady Gminy Żydowskiej w Lublinie, ale zrezygnował po kilku miesiącach. W latach 30. był czołowym publicystą „Der Moment” i działał w Związku Literatów i Dziennikarzy Żydowskich w Warszawie.

Po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Lublina, gdzie był jednym z pierwszych zakładników niemieckich, po czym wrócił do Warszawy. Według relacji Emanuela Ringelbluma wojna złamała go psychicznie, ukrywał się w mieszkaniu i unikał życia społecznego. Od 1940 roku współpracował z „Gazetą Żydowską” - uznawaną za zagadkową. Stupnicki popełnił samobójstwo w sierpniu 1942 roku, zażywając truciznę na Umschlagplatzu w Warszawie lub w getcie w Otwocku.

Jego żoną była lekarka Gnesa z Krasnopiórków (zm. 1928), z którą miał dwoje dzieci: Imanuela i Basami, która przed wojną osiedliła się we Francji. Jej synem jest francuski publicysta Daniel Lindenberg.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Jeden z głównych ideologów Fołks-Partaj w Polsce
Wieloletni redaktor naczelny „Lubliner Tugblat”
Współtwórca słownika encyklopedycznego języka jidysz
Autor książek o filozofii Spinozy i artykułów publicystycznych

Ciekawostki

W 1919 roku został uwięziony na zamku lubelskim za opublikowanie artykułu Izraela Zangwilla o pogromach
W 1924 roku nałożono na niego klątwę rabinacką za krytykę prawa dotyczącego agun, ale szybko ją zdjęto
Według relacji Ringelbluma popełnił samobójstwo na Umschlagplatzu przed załadowaniem do wagonu

Udostępnij